Cái chết của em Mai

Em Mai, lớn hơn TN 11 tuổi. Nhưng em Mai lại là em, vì mẹ em Mai là em gái của ba TN. Em Mai xinh xắn, biết trang điểm và đã thực sự là một cô gái dậy thì. Năm 4 tuổi, TN được về quê, được chơi với em Mai, được em Mai cưng chiều nên TN coi em Mai như chị của mình. Còn em Mai, mặc dù là em, trong lòng vẫn biết TN là chị, nhưng em Mai thường chỉ gọi tên TN và xưng tên mình khi trò chuyện chứ chả khi nào gọi TN bằng chị. Bố mẹ em Mai đều nói em Mai quậy, lười học và ham chơi. Tuy vậy, em Mai cũng biết chăm em lắm - đứa em trai út kém em Mai 11 tuổi. Bố mẹ đi vắng, em Mai ở nhà đảo lộn tất cả nhà cửa - theo một trật tự mới, mua sơn về và biến căn phòng của em Mai thành một thế giới đầy màu sắc và hình ảnh. Một cô bé thực sự cá tính. Nhưng bố mẹ em Mai lại bảo căn phòng của em Mai giống như động quỷ.
Bố em Mai - người đàn ông có thể nói là khá thành đạt, dù không được học hành nhiều nhưng chú ấy là một nhà thầu xây dựng khá xuất sắc. Xuất phát từ đôi bàn tay trắng, đến nay chú đã có nhà cao cửa rộng, xe hơi riêng, lúc nào thích thì đưa vợ con đi du lịch. Một cuộc sống mà tất cả những người dân quê đều ao ước. Mẹ em Mai, người phụ nữ nhỏ bé, học hết lớp 8 thì nghỉ, suy nghĩ giản đơn, không thích xa hoa, không thích tiêu tiền, thường ở nhà với chút việc nhà, chút việc đồng, và chăm sóc 3 đứa con nhỏ. Em Mai lớn nhất trong nhà, lại chỉ kém mẹ có 19 tuổi, một cá tính mạnh nên không dễ gì nghe những lời sai bảo, dạy dỗ của mẹ. Vì thế em Mai thường hay cãi mẹ. Mà những lúc đó hai mẹ con thường cãi nhau tay đôi. Thật chẳng khác gì đám trẻ trâu.
Bữa ấy, bà nội báo tin cho ba TN, nói em Mai nhập viện, cấp cứu và đang lọc máu. Ba mẹ TN đang giận nhau nên mẹ không hỏi ba ngọn nguồn. Nhưng linh tính, cùng những kinh nghiệm trong những năm dạy học sinh cấp 3 đã cho mẹ biết em Mai không hề bị bệnh. Những hình ảnh của em Mai hiện về. Mẹ chở em Mai đi nộp hồ sơ tuyển sinh vào lớp 10. Em Mai rụt rè ngồi sau lưng mẹ, rụt rè nói chuyện với mẹ, không chịu mua gì khi mẹ đề nghị sẽ mua đồ cho em. Em ấy - thật khác với những gì mà ba mẹ em đã nhận xét. Rồi một lần em Mai lên facebook và gọi mẹ bằng "mẹ" nữa chứ. Lần ấy, mẹ cũng thấy lạ nhưng lại nghĩ chắc em Mai bắt chước mấy học trò của mẹ, chắc em Mai chỉ đùa cho vui thôi. Bây giờ mẹ mới hiểu vì sao em Mai lại gọi thế. Mẹ thấy thương em Mai. Mẹ lại nhớ đến lần TN và mẹ ôm nhau khóc. Lần ấy TN nghĩ: "Hay là hai mẹ con mình đi chết đi, để cho ba ở một mình". Hơn 5 tuổi TN đã có ý nghĩ như vậy, khoảng 10 năm sau, lúc bằng tuổi em Mai bây giờ, TN sẽ nghĩ gì và làm gì? Đau xót, lo lắng, mẹ trách mình đã vô tâm với em Mai. Giá như mẹ biết rằng em Mai cần một người có thể hiểu em. Giá như mẹ quan tâm đến em, lắng nghe em, chia sẻ những tâm tư tình cảm với em, có lẽ sự thể đã không như vậy. Mẹ đã mong có thể bù đắp những thiếu thốn trong tâm hồn Mai. Mẹ tưởng tượng ra cảnh sẽ đón em Mai vào ở chung với gia đình mình. Mẹ sẽ cho em Mai đi học, sẽ trò chuyện, sẽ tâm sự với em và nhẹ nhàng khuyên nhủ khi em mắc khuyết điểm. Mẹ tin em Mai sẽ ngoan, sẽ biết nghe lời. TN cũng háo hức với dự tính đó của mẹ lắm. Con sẽ giới thiệu với các bạn em Mai là chị của con. Em Mai sẽ đón con đi học, sẽ chơi với con, cột tóc cho con...
Vậy mà em Mai đã không qua khỏi. Em vĩnh viễn ra đi khi mới vừa 16. Mẹ khóc, nhưng rồi lại thấy nhẹ bẫng, bởi hình như em đã thoát khỏi thế giới không thuộc về em. Em sẽ ở trên bầu trời của em, với tự do và tâm hồn trong trắng của mình. Nhưng TN thì lại nhớ em Mai.
- Con muốn em Mai đến ở với nhà mình cơ!

Bí mật của hai mẹ con

Chiều đón TN về, mẹ chở TN ghé chợ mua đồ. Lúc mẹ đứng lựa chiếc áo gối thì TN phát hiện ra ở hàng bún bên cạnh có chiếc cân đĩa nhỏ xinh. TN không biết đó là cái gì. TN thấy chiếc đĩa nằm trên cái cân có thể lún xuống khi cô bán hàng đặt đồ lên đó rồi lại bật lên khi cô ấy nhấc đồ ra. TN thích lắm. Vì vậy lúc cô bán hàng quay đi, TN liền lấy tay đấm mạnh một cái xuống chiếc cân. Một tiếng động vang lên, cô bán hàng quay lại, hiểu ngay chuyện gì đã xảy ra với cái cân của mình:
- Trời ơi, làm cái gì vậy! Tui ghét nhất ai động vô cái cân của tui. Cái cân có 1 kí, lò xo nó yếu mà cứ dộng vô thì mấy mà hư...
Cô ấy còn nói nhiều nữa, tiếng thét chắc phải to gấp 10 lần âm lượng mà cái cân tạo ra sau cú đấm tay của TN. Mặt TN tái xanh. Bình thường TN sẽ khóc ngay, nhưng bây giờ, mặt TN không còn giọt máu thì lấy đâu nước mắt chảy ra. Mẹ vội vỗ vai TN:
- Không sao đâu con. Lần sau con đừng nghịch như thế nữa nhé. Con xin lỗi bác đi.
Bình thường TN xin lỗi ngay nếu như TN sai. Lần này TN cũng sai, TN cũng biết mình sai. Nhưng mà cô ấy vẫn mắng TN té tát với âm vực cao không thể tả. TN co rúm người sợ hãi và không thể cất lên một lời nào. Mẹ định xin lỗi cô ấy thay con, nhưng có vẻ cô ấy chả bận tâm đến điều đó. Vì thế, mẹ không nói gì, định đợi cô ấy nguôi giận mẹ sẽ nói sau. Bác bán hàng cho mẹ bối rối lấy chiếc ghế ra và bảo TN ngồi đó. TN vẫn đứng, nước mắt bắt đầu tuôn rơi. Mẹ vỗ vai TN, lau nước mắt và cố an ủi con. Tiếng cô bán bún vẫn oang oang. Không chịu được, mẹ phân trần với bác bán đồ cho mẹ:
- Sao dữ vậy trời, trẻ con không biết gì thì nó mới nghịch, làm gì mà dữ thế không biết!
Những lời nói đó của mẹ đã bay đến tai bác bán bún. Bác ấy không những không "hạ hỏa" mà còn mắng té tát cả mẹ. Nào là "ngu", nào là "không biết dạy con", nào là "tao không cần lời xin lỗi", "trẻ con không biết thì đừng có động vào"... cả những lời tục tĩu mà mẹ không muốn nói ra ở đây. Tự nhiên mẹ thấy thương con bác ấy, thương chồng bác ấy quá chừng. Người phụ nữ to béo, hàng ngày bán vài rổ bún ở góc chợ nghèo có thể đang là mẹ của mấy đứa trẻ nhỉ? Chúng sẽ ra sao khi được sự giáo dục dạy dỗ của người mẹ "biết dạy con" như thế? Lại càng thương TN nữa, chắc đây là lần đầu tiên TN gặp trường hợp như này. Mẹ ra sức vỗ về, nhưng TN vẫn rất sợ. Mãi sau mẹ mới kiếm được chuyện để nói với TN:
- Con nhớ không, trong truyện cổ tích, nàng công chúa thường phải đối mặt với ai nhỉ?
- Bà phù thủy - con đáp nhanh, ngắn một cách rụt rè.
- Bà phù thủy thường như thế nào? - Mẹ hỏi tiếp.
- Bà phù thủy ác lắm, toàn làm hại công chúa, bắt công chúa Bạch Tuyết ăn quả táo độc nè. - Con bắt đầu hào hứng hơn.
Mẹ tranh thủ nói với con:
- Vì vậy con đừng sợ, không sao đâu. Có người cũng đáng sợ như bà phù thủy ấy, nhưng cũng sẽ có nhiều người dễ thương như cô tiên cơ.
Mẹ không biết nói với con điều đó bây giờ có sớm quá không, nhưng mẹ muốn con phải đối mặt, rằng trong cuộc đời, không phải ai cũng tốt, không phải ai cũng biết bao dung. Vì thế, hãy bình tĩnh và thật can đảm lên mới được.
- Nhưng mà bác ấy chửi mẹ ... - con vẫn còn băn khoăn về những lời nói đó.
- Con nghĩ sao về điều đó? - Mẹ hỏi.
- Bác ấy nói không đúng.
- Ừ, vậy con đừng suy nghĩ về những lời đó nữa.
Mẹ định nhắc lại cho con nhớ, rằng lần sau không nên nghịch đồ của người khác như thế. Nhưng mẹ thấy không còn cần thiết nữa.
- Mẹ, mẹ đừng nói chuyện đó cho ai biết nha mẹ, lỡ người ta biết rồi người ta không chơi với bác ấy nữa thì sao! - Con kết thúc câu chuyện bằng lời đề nghị.

Muốn viết một cái gì đó

Những con hạc
Ơi những con hạc ở đình
Nghĩ gì không trong những đêm không ngủ?

Nghĩ gì không mà trầm mặc thế
Gieo xuống đời 
Khắc khoải ca dao

 Những con hạc
Ơi những đôi chân cao
Ơi những đôi cánh sải dặm dài chưa bao giờ bay được hết
Một vòng ca dao

Nghĩ gì không mà ngàn năm đứng đó
Đôi cánh dài không bay
Đôi cánh dài không che được 
Kiếp đa đoan

Ơi những con hạc ngoan
Mái đình cong nói gì
Cái u tịch ngàn năm cất giấu những điều chi

Bay đi
Hạc ơi

27.11. 2013

Em giấu gì ở trong lòng thế

Em giấu gì ở trong lòng thế? (*)
Sao anh lại hỏi em
Hay anh tự hỏi mình rất khẽ?
Có cơn gió mùa thu ngang qua thật nhẹ
Giấu nỗi buồn vào em

Sao anh không thử tìm xem
Nỗi buồn có khi len vào tóc
Tóc em rối
Mà mùa thu dài đến vô cùng

Em giấu gì ở trong lòng thế
Mà trái tim đập nhịp rộn ràng
Có bông hoa vàng chớm nở
Mùi hương vương mắt em
Mùi hương đan vào tóc
Tóc em bay
Mùa hoa còn ở lại?

Em giấu gì ở trong lòng thế
Suỵt!
Vầng trăng đang lên
Lặng im
Kẻo vỡ
10.11.13
Thảo Nguyên

(*) Tên tập thơ của Nguyễn Thế Hoàng Linh.

Thơ cho con

  Nắng

Có cái gì sáng thế?
A, nắng trốn vào nhà
Mẹ đuổi nắng ra đi
Đưa nắng về kẻo tối.

 Trứng ốp la

Mặt trời trong chiếc đĩa
Mẹ mới vừa chiên xong
Con thì thầm hỏi nhỏ
"Ăn vào, trời tối không?

Xin lỗi con

Mới 5 tuổi mà ngày nào con cũng bị ép viết bài cả trang giấy. Trả tuổi thơ lại cho con đây.


Xin lỗi con
Ngày hôm nay mẹ đã xé cuốn tập của con
Cuốn tập mà suốt hơn hai tháng qua mẹ con mình ngày nào cũng cặm cụi, nắn nót viết từng nét, từng chữ
Cuốn tập mẹ đã đếm và nhớ rõ từng ô, từng li, từng vị trí để cùng con xếp chữ cho ngay lối, thẳng hàng
Xin lỗi con
Mẹ đã xé cuốn tập của con
Trên đó không chỉ là chữ, là nghĩa, là những háo hức, băn khoăn ngày con chưa kịp lớn
Trên đó là mồ hôi con đã đổ, là nước mắt con rơi ướt đẫm trái tim mẹ
Trên đó có đầu nhọn bút chì đâm vào tay con rỉ máu
Trên đó, có rất nhiều đêm mẹ băn khoăn trăn trở
Có cả những con điểm như màu máu trên tay con chấp chới nhoẻn nụ cười.
Mẹ đã xé cuốn tập của con
Mẹ đã xé ước mơ ngàn đời của biết bao người mẹ
Mẹ xé những chắt chiu, dành dụm của biết bao ngày cha và mẹ miệt mài lao động.

Tiếng giấy rách toạc
Mẹ hả hê
Đám tàn quân chữ nghĩa lê lết khóc cười
Trong giấc ngủ đêm nay, con sẽ thôi không bị chúng giày vò
Ngày mai con sẽ không còn hồi hộp thắc thỏm chờ những con điểm mang màu máu trên tay con nhảy múa giễu cười 
Ước mơ được phóng thích
Những ngày lao động của mẹ cha được thả tự do
Tiếng cười con bừng nở

Xin lỗi con
Ngày hôm nay dường như đến muộn.
7.10.2013

Hoa Hoàng hậu

Tháng 4. Nắng. Phố bực bội nhả hơi nồng của khói, của bụi, của vài bụm mưa khan khát. Cái ngột ngạt của trời, của mây, của gió, xui lòng người ta thêm bức bối...

Tháng 4. Chợt nhận ra trong cái nắng thừa thãi của trời, có muôn vàn loài hoa đẹp. Ấn tượng nhất là Hoa hoàng hậu. Đẹp mê hồn. Không hiểu từ đâu mà cái màu vàng tuôn ra tràn ngập cả cây chỉ qua 1, 2 đêm. Mà cái màu vàng ấy mới đẹp làm sao chứ. Vàng thanh nhé, không quá đậm, cũng không nhạt, một màu đủ tươi, đủ sáng, đủ dịu dàng để quyến rũ. Mà mềm mại nữa, mỗi cành hoa thanh tao rủ xuống, từng chùm, từng chùm, nhiều vô số bông. Lấp ló trong những chùm hoa là những tán lá xanh, nụ xanh nhẹ nhàng, tươi mới. Hình như có chàng họa sĩ nào đã tung những nắm màu lên cây để từng gam màu rủ xuống như những ngón tay xinh. Phải chăng đấy là lí do người ta gọi Hoa hoàng hậu?

"Con yêu mẹ"

Mẹ nói hè mẹ cho TN về quê với ba, mẹ phải ở lại đi chấm thi, coi thi, chứ xin nghỉ hoài kì lắm. Nghe đến vậy thôi TN đã giãy nảy lên mếu máo:
- Không, con không chịu về với ba đâu. Về với ba thì con nhớ mẹ lắm. Con ở đây với mẹ cơ. Mẹ cho con ở lại với mẹ nhé. Con yêu mẹ mà...
Phản ứng của con cho mẹ biết, dù thế nào con cũng vẫn luôn cần có mẹ. Có những điều dù lớn lao đến đâu cũng khó thay thế được tình mẹ.

....

Ba cho TN nghỉ ngày thứ 7, mẹ phải đi làm. TN ôm mẹ không cho mẹ đi. "Mẹ ở nhà với con cơ". Mẹ bảo TN ăn xong, ngủ 1 giấc rồi dậy uống sữa, tắm xong là mẹ sẽ về. TN bảo: "Thế thì con sẽ tắm sớm, tắm xong con gọi cho mẹ rồi mẹ về với con nhé!". Mẹ đồng ý rồi mà TN vẫn dặn mãi: "Mẹ về với con sớm nhé!"
TN vốn rất ngoan, rất biết nghe lời mẹ. Nhưng thỉnh thoảng TN vẫn vòi vĩnh như thế. Nhưng điều đó làm mẹ vui. Thỉnh thoảng trẻ con hư một chút cũng không sao, nếu cái hư ấy chỉ làm quan hệ tình cảm thêm gắn bó.
...

Buổi tối bảo TN đi ngủ, TN hỏi:
- Ơ, thế mẹ ngủ sớm với con à? Hôm nay mẹ không phải chấm bài à?
- Ừ.
- Ye! - vừa nói TN vừa giơ hai tay lên đập vào hai tay mẹ đầy sung sướng - Con yêu mẹ nhất trên đời, ước gì tối nào mẹ cũng ngủ sớm với con - rồi ôm chầm lấy mẹ.
Sau đó TN đọc:
- "Thức khuya mà dậy sớm/ Mẹ trăm công việc nhà/... Mẹ đã sinh ra em/ Đã vì em vất vả..."
Thực ra thì ba giúp mẹ rất nhiều con yêu ạ - việc nhà ba còn bận hơn mẹ ấy chứ. Nhưng mà mẹ vẫn rất cảm ơn những yêu thương của con. Trong cuộc sống, nhiều lúc cần lắm sự tỏ bày tình cảm như thế. Vậy mà mẹ lại rất "tiết kiệm" khi tỏ bày tình cảm với những người thân yêu của mình. Thậm chí nhiều lúc mẹ còn hay nói ngược những điều mẹ nghĩ, hay nói những lời như gây sự với người khác. Nhiều lúc muốn bắt chước con trẻ vậy đó.

Đây thôn Vĩ Dạ

Bên kia dãy Trường Sơn

Bên kia dãy Trường Sơn

Tôi có những người bạn Lào

Những người bạn Lào

Chân đi dép thấp

Những đôi dép vượt núi cao, đồi dốc

Nở Chăm-pa rạng rỡ muôn đời.

Bên kia dãy Trường Sơn

Bạn kể tôi nghe truyện cổ nước mình

Đất nước Triệu Voi, Chăm-pa, đền tháp

Đất nước của cao nguyên, đồi dốc

Những cánh đồng cạn nước mùa khô

Nơi đó

Dây bầu vẫn mọc

Sinh ra Lào Thơng, Lào Xủng, Lào Lùm… ⁽¹⁾

Những người bạn Lào

Năm ngón tay xòe như Chăm-pa năm cánh

Điệu Lăm Vông rộn rã xoay vòng

Đêm Viêng Chăn rất chậm

Bên kia dãy Trường Sơn

Những ngày Bunpimay ⁽²⁾ cổ tay em buộc chỉ ⁽³⁾

Tôi tắm trong năm mới an lành

Đám rước Nangsangkhane ⁽⁴⁾, em bỗng hóa nữ thần

Trở về từ huyền thoại

Luông Pha Băng dập dìu tiếng nhạc

Điệu Lăm Tơi nghiêng ngả mắt người

Bên kia dãy Trường Sơn

Cánh đồng Chum⁽⁵⁾ Xiêng Khoảng thầm thì

Giấu những điều bí mật

Ta ở đâu giữa ngàn năm cổ tích?

Giữa thăng trầm, nứt nẻ thời gian?

Ta ngược Mê Kông, xuôi bến Nậm Phào

Đất nước hình hoa hay hình nhạc?

Mái nhà em mềm cong như khúc hát

Mỗi chạm khắc, đền đài đều mang dáng câu ca.

Đất nước nở hoa, núi rừng nở hoa

Hoa của những ngày gian nan đánh giặc

Gánh giúp nhau trên đường ra trận ⁽⁶⁾

Nhịn sẽ được vàng, kéo sẽ hết dai ⁽⁷⁾

Ta nắm tay nhau đi qua chông gai

Cho điệu Lăm Vông thêm nồng, thêm đượm

Cho sông chảy qua thác ghềnh ra biển…(8)

(1)       Truyền thuyết được lưu truyền rộng rãi nhất kể rằng, ông tổ đầu tiên của người Lào tên là Khoun Borom được Vua Trời cử xuống cai trị mặt đất. Trên lưng một con voi trắng, Khoun Borom phát hiện ra một dây leo có hai trái bầu khổng lồ. Khi chọc thủng hai trái bầu này thì đàn ông, đàn bà, muông thú và hạt giống rơi ra. Đó là nguồn gốc của người Lào Thơng, Lào Xủng, Lào Lùm trên đất nước Lào.

(2)       Bunpimay: Còn gọi là Lễ hội Té nước. Đây là Tết đón năm mới của người Lào diễn ra từ ngày 13 đến ngày 16 tháng 4 hàng năm. Người dân té nước để cầu may, bình yên cho cả năm.

(3)       Buộc chỉ cổ tay: Ngày tết khách đến xông nhà được chủ nhà buộc vào cổ tay một vòng chỉ xanh hoặc đỏ, biểu tượng hạnh phúc và sức khỏe.

(4)       Đám rước Nangsangkhane ở cố đô Luang Prabang, với bảy cô gái đóng vai bảy người con của Kabinlaphom.

(5)       Cánh đồng Chum: Địa danh nổi tiếng ở Xiêng Khoảng, nơi có rất nhiều những chiếc chum bằng đá chứa nhiều bí ẩn.

(6), (7) Ngạn ngữ Lào có câu: “nặng giúp nhau gánh, dai giúp nhau kéo” và “chín lần nhịn sẽ được thỏi vàng”.

(8) Sông Mê Kông chảy qua nước Lào ra biển.

Ừ thì chào 2013

Năm mới rồi mà lòng ta thì cũ. Vẫn là cảm giác cũ, thậm chí là hơn cả cảm giác cũ. Đi đến đâu cũng thấy thiên hạ chúc mừng năm mới rộn ràng, còn đi chơi rất náo nức nữa. Ta thì... đi đi lại lại trong 4 bức tường, rồi thì ôm con, rồi thì ngủ. Biếng cả một cái cười. Không cả một cái like cho bạn bè biết là mình có mặt. Thế mới hiểu cảm giác: "Tranh biếng ngắm trong đồ tố nữ/ mặt buồn trông trên cửa nghiêm lâu..." như thế nào.

Ừ, mà chung quy lại cũng chỉ vì chả có ai đi chơi cùng, vì ra đường bây giờ trộm cướp như rươi... nên ở nhà cho nó lành.