Bên kia dãy Trường Sơn

Bên kia dãy Trường Sơn

Tôi có những người bạn Lào

Những người bạn Lào

Chân đi dép thấp

Những đôi dép vượt núi cao, đồi dốc

Nở Chăm-pa rạng rỡ muôn đời.

Bên kia dãy Trường Sơn

Bạn kể tôi nghe truyện cổ nước mình

Đất nước Triệu Voi, Chăm-pa, đền tháp

Đất nước của cao nguyên, đồi dốc

Những cánh đồng cạn nước mùa khô

Nơi đó

Dây bầu vẫn mọc

Sinh ra Lào Thơng, Lào Xủng, Lào Lùm… ⁽¹⁾

Những người bạn Lào

Năm ngón tay xòe như Chăm-pa năm cánh

Điệu Lăm Vông rộn rã xoay vòng

Đêm Viêng Chăn rất chậm

Bên kia dãy Trường Sơn

Những ngày Bunpimay ⁽²⁾ cổ tay em buộc chỉ ⁽³⁾

Tôi tắm trong năm mới an lành

Đám rước Nangsangkhane ⁽⁴⁾, em bỗng hóa nữ thần

Trở về từ huyền thoại

Luông Pha Băng dập dìu tiếng nhạc

Điệu Lăm Tơi nghiêng ngả mắt người

Bên kia dãy Trường Sơn

Cánh đồng Chum⁽⁵⁾ Xiêng Khoảng thầm thì

Giấu những điều bí mật

Ta ở đâu giữa ngàn năm cổ tích?

Giữa thăng trầm, nứt nẻ thời gian?

Ta ngược Mê Kông, xuôi bến Nậm Phào

Đất nước hình hoa hay hình nhạc?

Mái nhà em mềm cong như khúc hát

Mỗi chạm khắc, đền đài đều mang dáng câu ca.

Đất nước nở hoa, núi rừng nở hoa

Hoa của những ngày gian nan đánh giặc

Gánh giúp nhau trên đường ra trận ⁽⁶⁾

Nhịn sẽ được vàng, kéo sẽ hết dai ⁽⁷⁾

Ta nắm tay nhau đi qua chông gai

Cho điệu Lăm Vông thêm nồng, thêm đượm

Cho sông chảy qua thác ghềnh ra biển…(8)

(1)       Truyền thuyết được lưu truyền rộng rãi nhất kể rằng, ông tổ đầu tiên của người Lào tên là Khoun Borom được Vua Trời cử xuống cai trị mặt đất. Trên lưng một con voi trắng, Khoun Borom phát hiện ra một dây leo có hai trái bầu khổng lồ. Khi chọc thủng hai trái bầu này thì đàn ông, đàn bà, muông thú và hạt giống rơi ra. Đó là nguồn gốc của người Lào Thơng, Lào Xủng, Lào Lùm trên đất nước Lào.

(2)       Bunpimay: Còn gọi là Lễ hội Té nước. Đây là Tết đón năm mới của người Lào diễn ra từ ngày 13 đến ngày 16 tháng 4 hàng năm. Người dân té nước để cầu may, bình yên cho cả năm.

(3)       Buộc chỉ cổ tay: Ngày tết khách đến xông nhà được chủ nhà buộc vào cổ tay một vòng chỉ xanh hoặc đỏ, biểu tượng hạnh phúc và sức khỏe.

(4)       Đám rước Nangsangkhane ở cố đô Luang Prabang, với bảy cô gái đóng vai bảy người con của Kabinlaphom.

(5)       Cánh đồng Chum: Địa danh nổi tiếng ở Xiêng Khoảng, nơi có rất nhiều những chiếc chum bằng đá chứa nhiều bí ẩn.

(6), (7) Ngạn ngữ Lào có câu: “nặng giúp nhau gánh, dai giúp nhau kéo” và “chín lần nhịn sẽ được thỏi vàng”.

(8) Sông Mê Kông chảy qua nước Lào ra biển.